Majątek wspólny małżeński – co to dokładnie oznacza?

Sezon ślubny mamy w pełni. Ślub to wspaniały moment, pełen emocji i radości. Z chwilą złożenia przez małżonków przysięgi małżeńskiej powstaje między nimi nie tylko wspólnota w sensie duchowym ale też w wymiarze majątkowym. Z mocy prawa bowiem powstaje między małżonkami małżeński ustrój majątkowy, tzw. wspólność majątkowa.

Co ona dokładnie oznacza a przede wszystkim jaki majątek małżonków wchodzi w jej skład?

Majątek małżeński obejmuje wszystkie przedmioty nabyte przez oboje małżonków lub jednego z nich w czasie trwania małżeństwa. Będą należały do niego w szczególności takie składniki jak pobrane (wypłacone) wynagrodzenie za pracę oraz dochody pochodzące z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków (np. działalności gospodarczej każdego z nich), dochody z majątku wspólnego jak i z majątku osobistego każdego z małżonków.  Jeśli chodzi o te ostatnie dochody to przykładowo, jeśli jeden z małżonków przed zawarciem małżeństwa był właścicielem mieszkania a po ślubie zaczął je wynajmować, to zarobek pochodzący z tego tytułu będzie wchodził do majątku wspólnego pomimo, że mieszkanie stanowi majątek osobisty małżonka.

Ponadto, zgodnie z  art. 31 § 2 pkt 3 i 4 k.c. do majątku wspólnego należą też środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków i kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a  ustawy z  dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń  społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, ze zm.)

W odniesieniu do majątku wspólnego małżonków istnieje domniemanie faktyczne, że przedmioty nabyte w trakcie wspólności małżeńskiej przez jednego z małżonków, zostały nabyte z majątku wspólnego – na rzecz małżeńskiej wspólności majątkowej, np. jeżeli wyłącznie jeden z małżonków będąc w małżeństwie w którym obowiązuje wspólnota majątkowa nabył nieruchomość, to domniemywa się, że nieruchomość ta została przez niego zakupiona ze środków finansowych pochodzących z majątku wspólnego a wobec tego również do tego majątku wchodzi (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z  16.10.1997 r., w sprawie I CKU 130/97, postanowienie Sądu Najwyższego z 6.2.2003 r. w sprawie IV CKN 1721/00). Podobnie rzecz się ma w przypadku kupna samochodu przez tylko jednego z małżonków w czasie gdy małżonkowie pozostawali we wspólności majątkowej. Wtedy pojazd wchodzi do majątku wspólnego. Należy pamiętać, że w takiej sytuacji oświadczenie małżonka, że przedmiot nabyty przez niego sfinansował z majątku osobistego nie jest wystarczające. Małżonek musi fakt ten udowodnić.

Wszystko co nie należy do majątku wspólnego małżonków, należy do ich majątków osobistych. Każdy z tych ustrojów majątkowych podlega innym regulacjom prawnym. Sama zaś zasada, że z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami wspólność majątkowa nie ma charakteru bezwzględnego. Małżonkowie mogą bowiem przez umowę ustanowić  m.in. rozdzielność majątkową, co skutkuje tym, że  każdy z nich będzie posiadał wyłącznie majątek osobisty. Umowę taką małżonkowie zawierają przed notariuszem i mogą to uczynić jeszcze przed wstąpieniem w związek małżeński.